Sức mạnh vạn năng của đồng USD: Vì sao thế giới vẫn 'chọn mặt gửi vàng' khi thị trường đầy biến động?

Tấm 'lá chắn' tài chính tối thượng

Hãy tưởng tượng bạn đang ở trong một khu chợ đông đúc, bỗng dưng một vụ hỏa hoạn xảy ra và mọi người bắt đầu dẫm đạp lên nhau để tìm lối thoát. Trong thế giới đầu tư, khi chiến tranh và lạm phát bủa vây, cảm giác cũng hỗn loạn như vậy. Thay vì tìm đến những đồng tiền ảo đầy rủi ro hay tích trữ vàng miếng dưới gầm giường, các nhà đầu tư lớn nhỏ đều có chung một phản xạ: tìm đến đồng đô-la Mỹ (USD).

Trong khi các chuyên gia đã dành nhiều năm để dự báo về sự 'sụp đổ' của đồng USD, những đợt sóng gió toàn cầu gần đây lại chứng minh điều ngược lại. Khi thế giới trở nên đáng sợ, đồng bạc xanh không chỉ đứng vững mà còn tỏa sáng rực rỡ.

Chuyện gì đang xảy ra?

Dữ liệu gần đây cho thấy Chỉ số Dollar Index (DXY) đang 'khoe cơ bắp', lấy lại ngôi vương là tài sản trú ẩn an toàn được ưa chuộng nhất. Dù những thay đổi trong chính sách đối ngoại và các cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông hay Ukraine gây ra nhiều lo ngại, phản ứng tức thì của thị trường VN-Index nói riêng và thế giới nói chung vẫn là 'tháo chạy' về phía tài sản chất lượng.

Theo dữ liệu từ Bloomberg, USD đang tham gia vào gần 90% tổng số giao dịch ngoại hối toàn cầu. Hơn nữa, các ngân hàng trung ương vẫn giữ khoảng 58% dự trữ ngoại hối bằng đồng USD—một con số áp đảo so với đồng Euro (vốn chỉ chiếm khoảng 20%).

Một nhà phân tích của Bloomberg nhận định: "Dù các cuộc xung đột có thể gây lo ngại về vị thế của Mỹ trên trường quốc tế, nhưng thực tế là hiện tại, không có sự thay thế nào tốt hơn đồng USD."

Bối cảnh: 'Ngôi nhà kiên cố nhất' trong khu phố đầy rẫy bất ổn

Các nhà kinh tế thường ví đồng USD như 'chiếc áo sạch nhất trong đống đồ bẩn'. Trong khi châu Âu đang vật lộn với tăng trưởng trì trệ và Trung Quốc đối mặt với cuộc khủng hoảng bất động sản phức tạp, Mỹ nghiễm nhiên trở thành người chiến thắng mặc định.

Khi lạm phát vẫn ở mức cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải duy trì lãi suất ở mức 'cao hơn trong thời gian dài hơn'. Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, đây là một điểm cực kỳ đáng lưu ý. Lãi suất cao đồng nghĩa với lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ hấp dẫn hơn. Nếu bạn có thể nhận được mức lợi nhuận 4,5% đến 5% từ một loại tài sản 'không rủi ro' được bảo chứng bởi nền kinh tế lớn nhất thế giới, tại sao phải mạo hiểm vào các tài sản biến động mạnh khi thế giới đang bất ổn?

Điểm tin nhanh

• Vị thế trú ẩn an toàn: USD là tài sản ưu tiên hàng đầu khi căng thẳng địa chính trị leo thang, vượt trội hơn cả vàng nhờ tính thanh khoản cực cao.
• Lợi thế lãi suất: Việc Fed duy trì lãi suất cao khiến đồng USD trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận.
• Chưa có đối thủ xứng tầm: Bất chấp sự trỗi dậy của khối BRICS, USD vẫn thống trị 88% giao dịch tiền tệ hàng ngày.
• Tác động lạm phát: Lạm phát dai dẳng khiến Fed chưa thể hạ lãi suất, vô tình giúp giá trị đồng USD được giữ vững.

Tại sao điều này lại quan trọng?

Đây không chỉ là những con số trên bảng điện tử của sàn HOSE hay HNX; sức mạnh của đồng USD có tác động thực tế rất lớn. Với những người Việt đi du lịch Mỹ hoặc châu Âu, chi phí sẽ trở nên đắt đỏ hơn. Tuy nhiên, đối với các tập đoàn lớn như Apple hay Microsoft, đồng USD quá mạnh lại là một 'cơn đau đầu' vì khi chuyển đổi doanh thu từ nước ngoài về USD, lợi nhuận trên báo cáo tài chính sẽ bị sụt giảm.

Ở quy mô toàn cầu, đồng USD thống trị khiến các quốc gia đang phát triển gặp khó khăn hơn khi phải trả nợ bằng USD. Đồng thời, nó cũng giữ giá dầu—vốn được niêm yết bằng USD—ở mức cao ngất ngưởng đối với các quốc gia có đồng nội tệ yếu.

Lời kết

Bạn có thể phàn nàn về tình hình kinh tế chung, nhưng có một sự thật không thể phủ nhận: Đồng USD vẫn là ngôi nhà duy nhất trong khu phố có cửa thép gia cố và hệ thống an ninh hoạt động hoàn hảo.